Wat is het verschil tussen vrijwilligerswerk en dagbesteding?

Dagbesteding is een plek waar je overdag kunt zijn. Er worden allerlei activiteiten georganiseerd waar je aan mee kunt doen. Maar dat is niet verplicht. Je bent er meestal in een groep en er zijn professionele begeleiders aanwezig. Je kunt alleen gebruikmaken van dagbesteding als je daar een indicatie voor hebt. Afhankelijk van je situatie kan de gemeente die indicatie stellen of het Centrum Indicatiestelling Zorg.

Bij vrijwilligerswerk geldt dit allemaal niet. Je hebt er geen indicatie voor nodig. Iedereen kan het doen. Je kunt alleen werken of met anderen samen. Je krijgt soms wel begeleiding van beroepskrachten, maar die zal nooit heel intensief zijn. Bij vrijwilligerswerk wordt dus veel meer van je gevraagd dan bij dagbesteding.

Lees meer over dagbesteding op Zetikdestap.nl.

Overige vragen over

DagbestedingVrijwilligerswerk

Hoe kom ik aan dagbesteding?

Je kunt alleen gebruik maken van dagbesteding als de gemeente of het CIZ jou hiervoor een indicatie geeft. De gemeente kan een indicatie afgeven voor dagbesteding voor iedereen die geen langdurige zorg krijgt. Het CIZ doet dat juist alleen voor mensen die al een indicatie hebben voor langdurige zorg.

Woon je in een instelling? Dan regelt die instelling je dagbesteding.
Woon je thuis met langdurige zorg? Dan regelt het zorgkantoor waar je naartoe kunt voor dagbesteding.

Hulp met de indicatie-aanvraag

Vaak kan de organisatie die de dagbesteding aanbiedt, jou ook helpen bij het aanvragen van een indicatie. Dat geldt ook voor andere instellingen waar je in zorg of in behandeling bent. Bijvoorbeeld een instelling voor geestelijke gezondheidszorg.

Val je onder de verantwoordelijkheid van de gemeente? Klop dan aan bij het Wmo-loket of bij het gemeentelijke sociale team, wijkteam of jeugdteam.

Hoe kom ik aan vrijwilligerswerk?

Veel maatschappelijke organisaties bieden vrijwilligerswerk aan. Je kunt dus om te beginnen om je heen kijken en vragen. Bijvoorbeeld bij clubs of verenigingen waar je zelf lid van bent of waar je diensten van gebruikt. Vaak staan er vacatures voor vrijwilligers in lokale nieuwsbladen, op sociale media of op flyers in wachtkamers, de bibliotheek of op het prikbord in de supermarkt.

Je kunt ook zoeken via internet. Er zijn allerlei websites die vrijwilligersvacatures verzamelen. Je kunt daar zoeken op het soort werk dat je aanspreekt of het soort organisatie waar je voor wilt werken.

Een overzicht van sites met vrijwilligersvacatures vind je bij de Vereniging Vrijwilligerswerk Nederland.

Kan ik geld verdienen met vrijwilligerswerk?

Vrijwilligerswerk is onbetaald. Je krijgt er geen loon voor.

Je kunt soms wel een onkostenvergoeding krijgen. Lang niet alle organisaties hebben hier het geld voor, maar soms lukt dat wel. Er zijn dan twee mogelijkheden.

Je maakt aantoonbaar kosten voor je vrijwilligerswerk. Bijvoorbeeld reiskosten, gereedschappen of materialen. Je spreekt met de organisatie af dat je die kosten bij hen kunt declareren. Je krijgt dan precies het bedrag terug dat je zelf hebt uitgegeven. Blijven er spullen over, dan zijn die van de organisatie, niet van jou. Voor de reiskostenvergoeding geldt een volledige vergoeding van kosten voor het openbaar vervoer. Reis je per auto, dan geldt een maximum bedrag van € 0,23 per kilometer.
Je krijgt een vaste vrijwilligersvergoeding. Je hoeft dan geen bonnetjes in te leveren bij de organisatie. Zo’n vaste vrijwilligersvergoeding mag niet meer bedragen dan € 5,60 per uur, tot een maximum van € 210 per maand en € 2.100 per jaar. Dit zijn de bedragen als je 21 jaar of ouder bent, voor 2025 en 2026. Voor jongeren gelden lagere bedragen. Je hoeft over deze vrijwilligersvergoeding geen belasting te betalen. Deze vergoeding geldt niet als inkomen en wordt daardoor niet gekort op je uitkering.

Krijg je meer dan de hierboven genoemde bedragen, dan geldt dat als inkomen. Je moet er dan belasting over betalen. Bovendien loop je dan het risico dat de vergoeding wordt gekort op je uitkering.

Kijk voor meer informatie over belastingvrije vrijwilligersvergoedingen op de website van de Belastingdienst.
Lees meer meer over vrijwilligerswerk naast een uitkering op de website van de Rijksoverheid.
Lees meer over vrijwilligerswerk naast een uitkering wegens arbeidsongeschiktheid, op de website van UWV.

Kan ik overstappen van dagbesteding naar betaald werk?

In principe kan dat. Maar het is helaas niet voor iedereen haalbaar. Het hangt heel erg van jouw situatie af. Bespreek je wens met je begeleider bij de dagbesteding. Je kunt ook de Keuzehulp Simpel Switchen invullen. Die gaat vooral over de overstap van dagbesteding naar beschut werk.

Arbeidsvermogen

Om betaald te werken, heb je ‘arbeidsvermogen’ nodig. UWV beoordeelt of dat zo is. Om arbeidsvermogen te hebben, moet je een aantal dingen kunnen:

Een taak uitvoering binnen een bedrijf of organisatie waar ook andere mensen werken.
Instructies van je werkgever begrijpen, onthouden en uitvoeren.
Je aan afspraken houden.
Ten minste een uur achter elkaar doorwerken.
Ten minste twee uur per dag werken. Kun je niet hard genoeg werken om het minimumloon te verdienen, dan moet je ten minste vier uur per dag (minder hard) werken.

Je kunt alvast met je begeleider bekijken of je aan deze eisen voldoet.

Veel zorgaanbieders hebben coaches die je kunnen helpen bij de stap van dagbesteding naar betaald werk. Er zijn ook mogelijkheden om eerst op proef bij een werkgever aan de slag te gaan.

Effect op jouw inkomen

Krijg je nu een uitkering? Dan kan betaald werk gevolgen hebben voor je inkomen. Meestal wordt je loon verrekend met je uitkering. Daar gelden voor elke soort uitkering vaak andere regels voor. Bovendien kunnen je toeslagen omlaag gaan en de eigen bijdrage voor langdurige zorg omhoog. Zoek dit tevoren goed uit. Zo nodig samen met iemand die weet hoe dit werkt. Bijvoorbeeld een jobcoach of trajectbegeleider vanuit de dagbesteding, een sociaal raadsman of een onafhankelijke cliëntenondersteuner van UWV of de gemeente.

Je kunt hierbij gebruik maken van de keuzehulp ‘Zet ik de stap?’ (van Simpel Switchen) en van de rekentool ‘Van uitkering naar werk, wat betekent dat financieel?’ (van het Nibud).
> Hier vind je de keuzehulp.
> Hier vind je de rekentool.

Overstappen naar betaald werk kan allerlei vragen bij je oproepen. Wil je een antwoord voor jouw situatie? Stuur je vraag dan aan het Informatiepunt Switchen, via vragen@zetikdestap.nl.

Kan ik vrijwilligerswerk doen met een uitkering?

Iedereen kan vrijwilligerswerk doen. De meeste mensen doen het naast een betaalde baan of als ze met pensioen zijn. Maar het kan ook prima als je leeft van een uitkering. Je raakt je uitkering dan niet kwijt.

Er zijn wel drie dingen waar je op moet letten.

Je moet altijd aan de uitkeringsinstantie melden dat je vrijwilligerswerk gaat doen.
Krijg je een vrijwilligersvergoeding, dan mag die niet hoger zijn dan € 210 per maand, tot een maximum van € 2.100 per jaar (bedragen voor 2025 en 2026). Is de vergoeding hoger, dan ziet de uitkeringsinstantie dat als inkomen en word je op je uitkering gekort.
Geldt bij jouw uitkering dat je beschikbaar moet zijn voor betaald werk, dan blijft dat zo. Je kunt dus een passend aanbod van werk niet weigeren omdat je vrijwilligerswerk doet. Je kunt dat vrijwilligerswerk wel naast je werk blijven doen.

Heb je aanpassingen nodig op de werkplek, dan kan de organisatie waar je als vrijwilliger voor werkt, hier in principe geen vergoeding voor krijgen. Maar soms zijn er wel mogelijkheden. Bespreek die met de organisatie waar je voor gaat werken of met de instantie waar je een uitkering van krijgt.

Lees meer over vrijwilligerswerk naast een uitkering, op de website van de Rijksoverheid.
Lees meer over vrijwilligerswerk naast een uitkering wegens arbeidsongeschiktheid, op de website van UWV.

Kan vrijwilligerswerk helpen bij het krijgen van een betaalde baan?

In principe doe je vrijwilligerswerk omdat je het leuk vindt en omdat je graag iets doet voor anderen. Maar vrijwilligerswerk kan ook een eerste stap zijn naar betaald werk. Door vrijwilligerswerk doe je vaardigheden op die belangrijk kunnen zijn voor betaald werk. Soms kun je een cursus volgen en daarmee een certificaat halen. Doe je vrijwilligerswerk bij een organisatie waar ook betaalde krachten werken, dan kun je soms doorstromen naar zo’n betaalde baan.

Val je onder de Banenafspraak, dan kan vrijwilligerswerk je kansen op betaald werk vergroten. Maak hier afspraken over met je trajectbegeleider.

Heb je een indicatie voor beschut werk (voor mensen met een arbeidsbeperking), dan zijn er twee mogelijkheden:

Je staat op de wachtlijst. Je kunt dan al wel als vrijwilliger aan de slag. Overleg met je contactpersoon bij de gemeente over de mogelijkheden.
Je werkt al beschut. Het staat je vrij om je daarnaast in te zetten als vrijwilliger. Als het je betaalde werk maar niet in de weg staat.

Lees meer over de Banenafspraak op Zetikdestap.nl.
Lees meer over beschut werk op Zetikdestap.nl.

Voor wie is dagbesteding?

Dagbesteding is voor een brede groep mensen. Bijvoorbeeld kinderen met een ernstige meervoudige beperking, jongvolwassenen met het syndroom van down, ouderen en nog veel meer.

Wat is arbeidsmatigedagbesteding?

Dit is invulling van de dag die lijkt op werk. Soms noemen mensen dit ook gewoon werk. Het verschil met werk is dat je geen loon krijgt voor (arbeidsmatige) dagbesteding. Je krijgt het aangeboden op basis van je indicatie en er wordt (via de belastingen) voor betaald.

Wat is dagbesteding?

Heb je geen werk en volg je geen opleiding? Dan kan het lastig zijn om je dagen goed in te vullen. Vooral als je daar hulp of begeleiding bij nodig hebt. Misschien kom je in aanmerking voor georganiseerde dagbesteding. Zorgaanbieders organiseren allerlei leuke, zinvolle activiteiten, waar je samen met anderen aan mee kunt doen.

Drie soorten dagbesteding

Je bepaalt zelf wat je gaat doen. Je kijkt samen met de zorgaanbieder wat bij je past, wat je leuk vindt en wat je wilt leren. Er zijn drie soorten dagbesteding.

Recreatieve dagbesteding. Dat kan gaan van snoezelen tot spelletjes doen of wandelen.
Ontwikkelingsgerichte dagbesteding. Je leert dan dingen om jezelf beter te kunnen redden in het dagelijks leven. Bijvoorbeeld koffie zetten of andere praktische vaardigheden.
Arbeidsmatige dagbesteding. Je gaat dan aan de slag in een bedrijf of organisatie, met intensieve begeleiding. Bijvoorbeeld in een lunchroom of werkplaats. Je krijgt hiervoor geen loon.

Dagbesteding hoef je niet per se te volgen in een groep bij een activiteitencentrum. Het kan ook gaan om begeleiding op maat bij activiteiten die je zelf hebt uitgekozen.

Dagbesteding wordt ook vaak ingezet om je mantelzorgers te ontlasten, zodat ze even tijd voor zichzelf hebben.

Wat is vrijwilligerswerk?

Als vrijwilliger zet je je onbetaald in voor een goed doel. Dat kan een maatschappelijk doel zijn, bijvoorbeeld bij een stichting of vereniging. Denk aan meewerken bij een sportclub of buurtvereniging, meehelpen op school, je inzetten voor natuurbescherming of bijdragen aan de activiteiten van een belangenorganisatie. Het kan ook gaan om hulp aan iemand die dat hard nodig heeft en zelf geen mensen om zich heen heeft om die hulp te bieden. Denk aan klussendiensten, mensen thuis bezoeken, meegaan met uitstapjes of aanvullende zorg leveren in een verpleeghuis.

Het gaat erom dat je jouw tijd, energie en talent belangeloos inzet voor de samenleving en de mensen om je heen. Niet één keer of soms, maar elke week of elke maand, omdat je dat zo hebt afgesproken.

Lees meer over vrijwilligerswerk op de website van de Vereniging Vrijwilligerswerk Nederland.

Naar alle vragen