Kan vrijwilligerswerk helpen bij het krijgen van een betaalde baan?

Heb je vanwege je arbeidsbeperkingen aanpassingen, voorzieningen of begeleiding nodig om betaald werk te vinden, dan zijn daar allerlei mogelijkheden voor. Ga hierover in gesprek met de gemeente of met het UWV.

Ben je op zoek naar werk, dan kun je net als ieder ander solliciteren bij bedrijven of organisaties die een vacature hebben. Die vind je vaak op vacaturesites. Je kunt je ook inschrijven bij een uitzendbureau.

Kun je niet zelfstandig het minimumloon verdienen, dan kun je een indicatie Banenafspraak aanvragen. Je wordt dan in het Doelgroepenregister opgenomen. Het idee is dat je dan meer kans maakt op een betaalde baan. Je hebt mogelijk recht op ondersteuning van een jobcoach. Je werkgever kan gebruik maken van allerlei regelingen, bijvoorbeeld voor aanpassingen op de werkplek of loonkostensubsidies.

Heb je meer ondersteuning op de werkplek nodig dan je normaal van een werkgever mag verwachten, dan kom je mogelijk in aanmerking voor beschut werk. Je kunt beschut aan de slag in een sociaal ontwikkelbedrijf, maar ook bij een gewone werkgever.

• Kijk op de website van het UWV om te zien welke aanpassingen en voorzieningen vergoed kunnen worden om jouw kansen op betaald werk te vergroten.
• Er zijn organisaties die zich specifiek richten op arbeidsbemiddeling voor mensen met een arbeidsbeperking. Een overzicht van deze organisaties vind je op de website van Ieder(in).
• Lees meer over de Banenafspraak op Zetikdestap.nl.
• Lees meer over beschut werk op Zetikdestap.nl.

Je inkomen als zelfstandig ondernemer hangt af van het succes dat je hebt met je activiteiten. Voor zelfstandig ondernemers geldt geen minimum inkomen. Bij werken in loondienst geldt dat je in ieder geval het minimum uurloon moet verdienen. Kun je dat minimumloon door je arbeidsbeperking niet waarmaken, dan kan je werkgever loondispensatie krijgen. Hij betaalt jou gewoon het minimumloon. Maar een deel daarvan krijgt hij terug van het UWV.

Bij werken in loondienst geldt vaak een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO). Je werkgever is gebonden aan de regels die daarin staan. Over de beloning, maar bijvoorbeeld ook over werktijden, vakantiegeld, de mogelijkheden voor opleiding en de opbouw van pensioen.

Werk je naast een uitkering, dan gelden er regels voor de verrekening van je loon. Welke regels dat zijn hangt af van het soort uitkering dat je krijgt en van de instantie die die uitkering verstrekt: de gemeente of het UWV. Het uitgangspunt is dat je er altijd op vooruit gaat als je betaald aan het werk gaat. Daarom gelden er voor minimumuitkeringen vaak vrijstellingen. Je mag dan een bepaald percentage van wat je verdient zelf houden, ook al verdien je dan meer dan de bijstandsnorm. Informeer naar deze vrijstellingen bij de gemeente of het UWV.

• Kijk op de website van de Rijksoverheid voor het minimumloon per 1 januari 2026.
• Meer informatie over loondispensatie vind je op de website van het UWV.
• Kijk op de website van het UWV voor meer informatie over betaald werken naast een uitkering.
• Heb je een arbeidsbeperking en start je als zelfstandig ondernemer, dan heb je mogelijk recht op extra startersaftrek.

Dagbesteding is een plek waar je overdag kunt zijn. Er worden allerlei activiteiten georganiseerd waar je aan mee kunt doen. Er is altijd professionele begeleiding aanwezig. Je kunt alleen gebruikmaken van dagbesteding als je daar een indicatie voor hebt. Afhankelijk van je situatie kan de gemeente die indicatie stellen of het Centrum Indicatiestelling Zorg. Dagbesteding is dus eigenlijk een zorgaanbod.

Dagbesteding is vooral bedoeld voor mensen die niet betaald kunnen werken, maar wel een zinvolle invulling van hun dag zoeken. Maar dagbesteding kan je wel op weg helpen naar betaald werk.

Om te beginnen kun je ‘arbeidsmatige dagbesteding’ volgen. Dat lijkt erg op betaald werk, maar dan in een lager tempo, met intensieve begeleiding, zonder dat je ervoor betaald wordt. Bijvoorbeeld werk in een keuken, een werkplaats of op een zorgboerderij. Je went dan aan het werkritme, je draagt verantwoordelijkheid voor het goed uitvoeren van je taken en je bouwt zelfvertrouwen op.

Wil je de stap maken van arbeidsmatige dagbesteding naar betaald werk, praat er dan over met je begeleider. Heb je het gevoel dat jouw wens niet erg serieus wordt genomen, roep dan de hulp in van een onafhankelijke cliëntondersteuner.

• Lees meer over dagbesteding op Zetikdestap.nl. Je vindt daar ook meer informatie over het overstappen van dagbesteding naar betaald werk.
• Lees meer over cliëntondersteuning via de gemeente, op de website Regelhulp van de Rijksoverheid.

Heeft het UWV vastgesteld: als je duurzaam geen arbeidsvermogen hebt, dan hoef je niet te werken voor je geld. Je krijgt dan een uitkering wegens arbeidsongeschiktheid.

Ben je gedeeltelijk arbeidsongeschikt, dan krijg je meestal ook maar een gedeeltelijke uitkering. Je kunt er dan voor kiezen om het daar bij te laten. Niemand verplicht jou om je gedeeltelijke uitkering aan te vullen via betaald werk. Maar meestal is dat wel verstandig. Je wordt dan niet afhankelijk van het inkomen van bijvoorbeeld je partner. Het draagt ook bij aan je gevoel van eigenwaarde, aan je sociale contacten en aan de waardering die je krijgt van anderen.

Krijg je een uitkering om een andere reden, bijvoorbeeld door werkloosheid, dan ben je vaak wel verplicht om betaald werk te zoeken en aan te nemen. Dat geldt ook als je naast een gedeeltelijke uitkering wegens arbeidsongeschiktheid een aanvullende bijstandsuitkering krijgt van de gemeente. Je kunt dan door aan het werk te gaan immers ook zelf in je levensonderhoud voorzien.

Betaald werk is alles wat je doet waar je geld voor krijgt als beloning. Er zijn twee vormen van betaald werk.

• De meeste mensen werken in loondienst bij een werkgever.
  Je maakt met die werkgever afspraken over je taken, je werktijden en het loon dat je ervoor krijgt. Dat doe je in een arbeidsovereenkomst. Als het gaat over de uitvoering van je werk, heeft je werkgever gezag over jou. Hij kan je opdrachten geven en je moet het werk uitvoeren zoals je werkgever dat graag wil.
• Je kunt ook betaald werken als zelfstandig ondernemer.
  Je verkoopt dan je inzet per uur aan een opdrachtgever. Of je neemt klussen aan voor een vast bedrag. Je kunt ook spullen inkopen en duurder weer verkopen om op die manier in je inkomen te voorzien. Of je richt een bedrijf op, waar je vervolgens leiding aan geeft.

Betaald werken is niet verplicht. Als je op een andere manier in je onderhoud kunt voorzien, dan is dat prima. Bijvoorbeeld als je genoeg spaargeld hebt om van te leven. Of als je een uitkering krijgt omdat je duurzaam geen arbeidsvermogen hebt.

De overheid heeft de wettelijke plicht om ervoor te zorgen dat mensen met een arbeidsbeperking meer kans maken op betaald werk. Bijvoorbeeld door aanpassingen of voorzieningen op de werkplek te vergoeden. Of door je te helpen via begeleidingstrajecten. Maar je kunt niet naar de rechter stappen om een baan op te eisen.