Alle vragen

Soms heb je een vraag die anderen ook hebben. Op deze pagina verzamelen wij de meest gestelde vragen over dagbesteding, beschut werk en andere onderwerpen. Zo kun je meteen het antwoord op jouw vraag vinden.

Dagbesteding

Hoe kom ik aan dagbesteding?

Je kunt alleen gebruik maken van dagbesteding als de gemeente of het CIZ jou hiervoor een indicatie geeft. De gemeente kan een indicatie afgeven voor dagbesteding voor iedereen die geen langdurige zorg krijgt. Het CIZ doet dat juist alleen voor mensen die al een indicatie hebben voor langdurige zorg.

Woon je in een instelling? Dan regelt die instelling je dagbesteding.
Woon je thuis met langdurige zorg? Dan regelt het zorgkantoor waar je naartoe kunt voor dagbesteding.

Hulp met de indicatie-aanvraag

Vaak kan de organisatie die de dagbesteding aanbiedt, jou ook helpen bij het aanvragen van een indicatie. Dat geldt ook voor andere instellingen waar je in zorg of in behandeling bent. Bijvoorbeeld een instelling voor geestelijke gezondheidszorg.

Val je onder de verantwoordelijkheid van de gemeente? Klop dan aan bij het Wmo-loket of bij het gemeentelijke sociale team, wijkteam of jeugdteam.

Kan ik overstappen van dagbesteding naar betaald werk?

In principe kan dat. Maar het is helaas niet voor iedereen haalbaar. Het hangt heel erg van jouw situatie af. Bespreek je wens met je begeleider bij de dagbesteding. Je kunt ook de Keuzehulp Simpel Switchen invullen. Die gaat vooral over de overstap van dagbesteding naar beschut werk.

Arbeidsvermogen

Om betaald te werken, heb je ‘arbeidsvermogen’ nodig. UWV beoordeelt of dat zo is. Om arbeidsvermogen te hebben, moet je een aantal dingen kunnen:

Een taak uitvoering binnen een bedrijf of organisatie waar ook andere mensen werken.
Instructies van je werkgever begrijpen, onthouden en uitvoeren.
Je aan afspraken houden.
Ten minste een uur achter elkaar doorwerken.
Ten minste twee uur per dag werken. Kun je niet hard genoeg werken om het minimumloon te verdienen, dan moet je ten minste vier uur per dag (minder hard) werken.

Je kunt alvast met je begeleider bekijken of je aan deze eisen voldoet.

Veel zorgaanbieders hebben coaches die je kunnen helpen bij de stap van dagbesteding naar betaald werk. Er zijn ook mogelijkheden om eerst op proef bij een werkgever aan de slag te gaan.

Effect op jouw inkomen

Krijg je nu een uitkering? Dan kan betaald werk gevolgen hebben voor je inkomen. Meestal wordt je loon verrekend met je uitkering. Daar gelden voor elke soort uitkering vaak andere regels voor. Bovendien kunnen je toeslagen omlaag gaan en de eigen bijdrage voor langdurige zorg omhoog. Zoek dit tevoren goed uit. Zo nodig samen met iemand die weet hoe dit werkt. Bijvoorbeeld een jobcoach of trajectbegeleider vanuit de dagbesteding, een sociaal raadsman of een onafhankelijke cliëntenondersteuner van UWV of de gemeente.

Je kunt hierbij gebruik maken van de keuzehulp ‘Zet ik de stap?’ (van Simpel Switchen) en van de rekentool ‘Van uitkering naar werk, wat betekent dat financieel?’ (van het Nibud).
> Hier vind je de keuzehulp.
> Hier vind je de rekentool.

Overstappen naar betaald werk kan allerlei vragen bij je oproepen. Wil je een antwoord voor jouw situatie? Stuur je vraag dan aan het Informatiepunt Switchen, via vragen@zetikdestap.nl.

Voor wie is dagbesteding?

Dagbesteding is voor een brede groep mensen. Bijvoorbeeld kinderen met een ernstige meervoudige beperking, jongvolwassenen met het syndroom van down, ouderen en nog veel meer.

Wat is arbeidsmatigedagbesteding?

Dit is invulling van de dag die lijkt op werk. Soms noemen mensen dit ook gewoon werk. Het verschil met werk is dat je geen loon krijgt voor (arbeidsmatige) dagbesteding. Je krijgt het aangeboden op basis van je indicatie en er wordt (via de belastingen) voor betaald.

Wat is dagbesteding?

Heb je geen werk en volg je geen opleiding? Dan kan het lastig zijn om je dagen goed in te vullen. Vooral als je daar hulp of begeleiding bij nodig hebt. Misschien kom je in aanmerking voor georganiseerde dagbesteding. Zorgaanbieders organiseren allerlei leuke, zinvolle activiteiten, waar je samen met anderen aan mee kunt doen.

Drie soorten dagbesteding

Je bepaalt zelf wat je gaat doen. Je kijkt samen met de zorgaanbieder wat bij je past, wat je leuk vindt en wat je wilt leren. Er zijn drie soorten dagbesteding.

Recreatieve dagbesteding. Dat kan gaan van snoezelen tot spelletjes doen of wandelen.
Ontwikkelingsgerichte dagbesteding. Je leert dan dingen om jezelf beter te kunnen redden in het dagelijks leven. Bijvoorbeeld koffie zetten of andere praktische vaardigheden.
Arbeidsmatige dagbesteding. Je gaat dan aan de slag in een bedrijf of organisatie, met intensieve begeleiding. Bijvoorbeeld in een lunchroom of werkplaats. Je krijgt hiervoor geen loon.

Dagbesteding hoef je niet per se te volgen in een groep bij een activiteitencentrum. Het kan ook gaan om begeleiding op maat bij activiteiten die je zelf hebt uitgekozen.

Dagbesteding wordt ook vaak ingezet om je mantelzorgers te ontlasten, zodat ze even tijd voor zichzelf hebben.

Wat is het verschil tussen vrijwilligerswerk en dagbesteding?

Dagbesteding is een plek waar je overdag kunt zijn. Er worden allerlei activiteiten georganiseerd waar je aan mee kunt doen. Maar dat is niet verplicht. Je bent er meestal in een groep en er zijn professionele begeleiders aanwezig. Je kunt alleen gebruikmaken van dagbesteding als je daar een indicatie voor hebt. Afhankelijk van je situatie kan de gemeente die indicatie stellen of het Centrum Indicatiestelling Zorg.

Bij vrijwilligerswerk geldt dit allemaal niet. Je hebt er geen indicatie voor nodig. Iedereen kan het doen. Je kunt alleen werken of met anderen samen. Je krijgt soms wel begeleiding van beroepskrachten, maar die zal nooit heel intensief zijn. Bij vrijwilligerswerk wordt dus veel meer van je gevraagd dan bij dagbesteding.

Lees meer over dagbesteding op Zetikdestap.nl.

Heb je nog andere vragen?

Stel jouw vraag aan ons.
Wij denken mee over een antwoord.

Stel jouw vraag

Beschut werk

Bestaan de sociale werkplaatsen nog?

De locaties bestaan nog, maar er komen geen nieuwe ‘wsw-ers’ (de mensen die voor 2015 binnen kwamen) meer in. Het worden daarom ook werkontwikkelbedrijven genoemd. Je kan er nu ook werken met een beschut werk indicatie (of een andere traject naar werk). Dit is afhankelijk van hoe de gemeente beschut werk inricht. Dat kan namelijk ook bij reguliere werkgevers die hiervoor open staan.

Hoe kom ik aan beschut werk?

Je kunt zelf een indicatie voor beschut werk aanvragen. Dat doe je bij UWV. Heb je een begeleider bij de gemeente, dan kun je ook die vragen om voor jou de aanvraag in te dienen. Of je school, voor na je examen.

UWV beoordeelt of je in aanmerking komt voor beschut werk. Is dat inderdaad het geval, dan zorgt de gemeente voor passende beschutte werkplek.

Wachttijd

Soms moet je daar wel even op wachten. Er zijn niet altijd voldoende plekken beschikbaar, die voldoen aan jouw wensen en mogelijkheden. Soms moet je wachten tot een nieuw kalenderjaar begint en de gemeente weer nieuwe plekken gaat zoeken. In de tussentijd hoef je niet stil te zitten. Je kunt bijvoorbeeld vrijwilligerswerk doen, of bij de gemeente vragen om een tijdelijke werkplek.

Op zoek naar een passende plek

Het kan gebeuren dat je een aanbod krijgt voor een beschutte werkplek waar je niks in ziet. Ga dan in gesprek met de gemeente of het sociale werkbedrijf dat die plek aan jou heeft aangeboden. Geef duidelijk aan wat je dan wél zou willen, zodat ze gerichter voor je kunnen zoeken.

Heb je wel een positief advies voor beschut werk, maar krijg je steeds maar geen baan aangeboden? Neem dan contact op met het informatiepunt van Simpel Switchen, via vragen@zetikdestap.nl.

Hoe lang moet ik wachten op beschut werk?

Gemeenten hebben een doelstelling om een aantal beschut werkplekken te realiseren. De realisatie liep sinds de invoering lange tijd achter. Maar is inmiddels aardig ingelopen. Als de gemeente aan de doelstelling voldoet voor het jaar, dan kan het zijn dat je even moet wachten tot het volgende jaar. Voldoet de gemeente nog niet aan de doelstelling, dan moeten ze je een aanbod doen.

Kan ik overstappen van beschut werk naar een gewone baan?

Ja, dat kan. Als tijdens het beschutte werk blijkt dat je toch minder aanpassingen of begeleiding nodig hebt, dan is het logisch om te gaan kijken naar een gewone baan.

Bespreek dit met je werkgever, zodat die niet voor verrassingen komt te staan. Je werkgever kan je ook helpen bij het vinden van passend werk bij een reguliere werkgever. Er is op dit moment veel vraag naar arbeidskrachten, in allerlei sectoren. Dat biedt kansen.

Bedenk goed wat jij wil

Bedenk vooraf goed wat dit betekent voor jouw situatie. Weet je zeker dat ander werk goed bij je past? Welke eisen stelt dat nieuwe werk? Kun je daar aan voldoen? Hoe zit het met je inkomen, de uren die je werkt, de reistijd en je werkplezier? Hoeveel zekerheid geeft je droombaan?

Werk je al op een beschutte werkplek bij een gewone werkgever, dan kun je eenvoudig overstappen naar een reguliere baan bij diezelfde baas. Je kunt ook een andere werkgever zoeken.
Werk je beschut bij de gemeente of bij een sociaal werkbedrijf, dan heb je twee jaar lang een terugkeergarantie. Word je in die tijd ontslagen of wordt je tijdelijke contract niet verlengd, dan kun je in die periode gewoon terug naar je oude beschutte werk.

Vragen?

Heb je vragen over wat de stap naar werk voor jou betekent? Neem dan contact op met ons informatiepunt via vragen@zetikdestap.nl.

Kan ik stoppen met beschut werk?

Ja, dat kan. Ook beschut werk kan te zwaar voor je worden, bijvoorbeeld doordat je gezondheid verslechtert. Overleg wel eerst met de bedrijfsarts of Arbodienst van je werkgever over aanpassingen in je werk of voorzieningen op je werkplek. Het mooiste is natuurlijk als je gewoon aan het werk kunt blijven.

Ziekmelding

Moet je toch noodgedwongen helemaal of gedeeltelijk stoppen met werken, meld je dan ziek bij je werkgever. Je werkgever zal in dat geval je loon nog twee jaar doorbetalen. Heb je een tijdelijke arbeidsovereenkomst, dan neemt het UWV deze betaling over op het moment dat je contract afloopt.

In die tijd zal je werkgever samen met jou kijken of er toch nog aanpassingen, voorzieningen of extra begeleiding mogelijk zijn om jou aan het werk te houden. Misschien is er bij een andere werkgever een beschutte werkplek die wel past bij je mogelijkheden.

Na 2 jaar ziekte

Lukt dat niet, dan word je na twee jaar ziekte ontslagen. Afhankelijk van je situatie krijg je dan een uitkering wegens arbeidsongeschiktheid van UWV of bijstand vanuit de Participatiewet van de gemeente. Of je valt terug op een uitkering die je had voordat je in beschut werk aan de slag ging.

Denk na wat je vervolgens wilt doen. Misschien wil je als vrijwilliger aan de slag. Of je wilt gebruik maken van georganiseerde dagbesteding. Overleg hierover met de instantie waar je een uitkering van krijgt. Dagbesteding kun je aanvragen bij de gemeente.

Vragen?

Heb je vragen over de overstap van beschut werk naar dagbesteding of heb je daar ervaring mee? Neem dan contact op met het informatiepunt van Simpel Switchen, via vragen@zetikdestap.nl.

Voor wie is beschut werk?

Voor mensen die méér aanpassingen en/of begeleiding nodig hebben dan wat we van een reguliere werkgever kunnen verwachten. Dit wordt beoordeeld door UWV. Zij beoordelen of je een advies beschut werk kan krijgen. De aanvraag kan je doen direct bij UWV of via de gemeente.

Wat is beschut werk?

Heb je veel aanpassingen, voorzieningen of begeleiding nodig om aan het werk te gaan? Dan kan beschut werk een goede keuze zijn.

Beschut werk is betaald werk, bij de gemeente, een sociaal werkbedrijf of (via de gemeente) bij een gewone werkgever, op een beschutte werkplek. Alle voorzieningen en begeleiding worden geregeld door de gemeente of door UWV.

Beschut werk past bij jouw wensen, mogelijkheden, kennis en vaardigheden. UWV beoordeelt of je in aanmerking komt voor beschut werk en wat je dan kunt gaan doen. Het gaat lang niet altijd om eenvoudig werk. Het kan ook om technisch gespecialiseerd werk gaan, of om het aansturen van collega’s.

Lees meer over beschut werk

Wat is het verschil tussen een sociale werkplaats en beschut werk?

De wet sociale werkvoorziening bestaat sinds 1969. Hiervoor zijn verschillende plekken in het land ingericht. Dit zijn de sociale werkplaatsen. De overheid vond het aantal plekken en locaties te veel en daarmee te duur worden. In 2015 is de toegang daarom volledig afgesloten. Er bestaan dus nog wel sociale werkplaatsen, alleen wordt de groep ‘wsw-ers’ steeds kleiner. Er komen geen nieuwe mensen bij, maar er werken nog zo’n 55.000 mensen in of via sociaal-werkbedrijven (van voor 2015).

Beschut werk is sinds 2015 een indicatie die je kan krijgen. Het vertoont overeenkomsten met de groep mensen die voorheen in beschutte omgeving van de sociale werkplaats werkte. Er moeten 30.000 mensen met een beschut werkindicatie werken in 2048. Er zijn nu bijna 10.000 plekken bezet. Dit kan binnen de ‘oude’ sociale werkplaats zijn, maar ook bij reguliere werkgevers.

Banenafspraak

Hoe kan ik regelen dat ik in het Doelgroepenregister wordt opgenomen?

Sta je niet in het Doelgroepenregister, maar wil je dat wel, dan zijn er verschillende mogelijkheden om dat te regelen. Welke mogelijkheid voor jou geldt, hangt af van je situatie. Er gelden wel altijd de volgende drie voorwaarden:

Je hebt een arbeidsbeperking.
Je kunt werken. Volledig of gedeeltelijk.
Je kunt niet zelfstandig het minimumloon verdienen.

Nog geen betaalde baan

Heb je geen betaalde baan en wil je die wel, vraag dan bij het UWV een beoordeling van je arbeidsvermogen. Dit kan al als je nog op een school voor praktijkonderwijs zit of op een school voor (voortgezet) speciaal onderwijs. Het kan ook als je al meer dan twee jaar een bijstandsuitkering krijgt van de gemeente. Of als je via de gemeente begeleiding krijgt bij het vinden van passend betaald werk.

Al wel een baan, of uitzicht op een baan

Heb je voorzieningen nodig om het minimumloon (of meer) te verdienen, dan kun je bij het UWV een beoordeling werken met een voorziening aanvragen. Het gaat dan om hulpmiddelen voor zien, horen of bewegen, voor meeneembare hulpmiddelen of voor vervoer van en naar de werkplek. Kom je inderdaad in aanmerking voor zulke voorzieningen, dan word je automatisch ook in het Doelgroepenregister opgenomen. Voor de beoordeling voor het werken met een voorziening maakt het niet uit of je al een betaalde baan hebt of niet. Je kunt dus ook een aanvraag doen als je al aan het werk bent.

In de bijstand

Ook de gemeente kan voor jou een registratie in het Doelgroepenregister regelen. Je hoeft dan niet zelf naar het UWV te stappen voor een beoordeling van je arbeidsvermogen of een beoordeling werken met een voorziening. De gemeente doet dat als je (1) een bijstandsuitkering krijgt of begeleiding van de gemeente om aan werk te komen, (2) er zicht is op een baan, (3) de gemeente een loonwaardebepaling heeft uitgevoerd en (4) daaruit blijkt dat je minder dan het minimumloon gaat verdienen.

Volledig arbeidsongeschikt

Krijg je een uitkering van het UWV op basis van duurzame, volledige arbeidsongeschiktheid? Dan kom je in principe niet in aanmerking voor het Doelgroepenregister. Je moet namelijk wel kúnnen werken om in dat register opgenomen te worden.

Deze regel gaat per 1 januari 2026 veranderen. De Banenafspraak en het Doelgroepenregister staan vanaf die datum ook open voor mensen met een IVA-uitkering die werken met loondispensatie en mensen met Wajong die zelf een betaalde baan hebben gevonden.

Beschut werk

Werk je in beschut werk? Dan kom je niet in aanmerking voor het Doelgroepenregister. Wil je overstappen van beschut werk naar een gewone werkgever? Kijk dan op de pagina ‘Overstappen van beschut werk naar de Banenafspraak’

Hoe maak ik aanspraak op een baan via de Banenafspraak?

Wil je aan het werk via de Banenafspraak? Dan moet je zijn opgenomen in het Doelgroepenregister. Dat is een lijst met alle mensen in Nederland die wel aan het werk willen en kunnen, maar daar niet zelfstandig het minimumloon mee kunnen verdienen.

Op de website van het UWV kun je zien of je op die lijst staat. Let op, je hebt een DigiD nodig om in te loggen. De lijst is namelijk goed beveiligd. Niet iedereen kan zomaar in het Doelgroepenregister kijken.

Sta je in het Doelgroepenregister en ben je al aan het werk bij een gewone werkgever? Dan tel je automatisch mee voor de Banenafspraak.
Sta je in het Doelgroepenregister en heb je nog geen baan? Dan kom je in aanmerking voor begeleiding bij het zoeken. De instantie waar je een uitkering van krijgt regelt ook die begeleiding. Dat kan het UWV zijn of de gemeente.

Ik sta in het Doelgroepenregister. Maar ik wil eigenlijk naar beschut werk. Kan dat?

Dat kan. Maar alleen als het UWV vindt dat je in aanmerking komt voor beschut werk. Je zult dus bij het UWV een indicatie moeten aanvragen. Krijg je een bijstandsuitkering of begeleiding vanuit de gemeente, dan kan de gemeente die aanvraag ook voor je regelen.

Je kunt wel het nodige voorwerk doen, voordat je deze stap zet. Ga bijvoorbeeld een keer kijken bij het sociaal werkbedrijf of ze werk hebben dat jou aanspreekt en dat bij je past. Soms kun je bij hen een tijdje proefdraaien, voordat je besluit of je een indicatie vraagt voor beschut werk.

Krijg je een indicatie voor beschut werk, dan word je naam uit het Doelgroepenregister gehaald en kom je niet meer in aanmerking voor werk via de Banenafspraak.

Vul zo nodig de Keuzehulp Simpel Switchen in om te kijken wat het beste bij jou past. Heb je toch nog vragen? Stel ze aan vragen@zetikdestap.nl.

Ik werk nu beschut. Ik wil aan de slag bij een gewone werkgever. Kan ik overstappen via de Banenafspraak?

Dat kan. Maar alleen als het UWV vindt dat je geen beschut werk meer nodig hebt. Bespreek je wens met je werkbegeleider. Vertel hem waarom je denkt dat die overstap voor jou een goed idee is. Vraag hem hoe hij jou hierbij kan helpen.

Vul zo nodig de Keuzehulp Simpel Switchen in om te kijken wat het beste bij jou past. Heb je toch nog vragen? Stel ze aan vragen@zetikdestap.nl.

Voor wie is de Banenafspraak?

Niet iedereen komt in aanmerking voor begeleiding of een baan via de Banenafspraak. De belangrijkste voorwaarde is dat je door een arbeidsbeperking niet in staat bent om zelfstandig het minimumloon te verdienen.

Daar kunnen verschillende redenen voor zijn. Je kunt bijvoorbeeld niet volledig werken. Of je werkt langzamer dan een ander en je werkgever heeft toestemming van het UWV om je daarom minder loon te betalen. Dat heet: loondispensatie. Of je kunt alleen werken als een jobcoach je daarbij helpt.

De Banenafspraak geldt ook voor mensen die alleen met behulp voorzieningen het minimumloon of meer kunnen verdienen. Het gaat dan om één van deze drie soorten voorzieningen:

Vervoer van en naar je werkplek.
Hulpmiddelen die je mee kunt nemen. Bijvoorbeeld als je van baan verandert.
Hulpmiddelen voor zien, horen of bewegen. Dat mogen ook hulpmiddelen op de werkplek zijn, die je niet mee kunt nemen. Bijvoorbeeld speciale computerapparatuur, aangepaste machines of gereedschap.

Wat heb ik aan de Banenafspraak en het Doelgroepenregister?

De Banenafspraak zorgt ervoor dat je met een arbeidsbeperking gemakkelijker betaald werk kunt vinden. Werkgevers zien je graag komen. Ze krijgen er een goede medewerker bij. Bovendien maken ze aanspraak op allerlei voorzieningen. Bijvoorbeeld begeleiding op de werkplek, of hulpmiddelen waar je mee aan de slag kunt. Bovendien voorkomen ze dat ze mogelijk een boete krijgen omdat ze te weinig mensen met een arbeidsbeperking in dienst hebben.

Indicatie banenafspraak in vacatures

Veel werkgevers zetten daarom in een vacature dat die ‘openstaat voor mensen met een indicatie banenafspraak’. Als je daar op solliciteert, heb je een streepje vóór op andere kandidaten. Soms stelt een werkgever een vacature alleen open voor kandidaten die in het Doelgroepenregister staan. Andere mensen komen dan niet in aanmerking voor de baan. Vaak gaat het om werkgevers met een sociaal hart en goede ervaringen met werknemers met een arbeidsbeperking.

Er is eigenlijk maar één nadeel. Je kunt je niet uitschrijven uit het Doelgroepenregister. Je blijft erin staan, tot de gemeente of het UWV beoordelen dat je er niet meer voor in aanmerking komt. Dat kan stigmatiserend voelen. Vooral als je zonder begeleiding zelf aan het werk bent gegaan.

Wat is de Banenafspraak?

Heb je te maken met arbeidsbeperkingen en kun je daardoor niet zelfstandig het minimumloon verdienen? Dan heb je door de Banenafspraak meer kans op betaald werk bij een gewone werkgever. Je kunt bovendien gebruik maken van begeleiding bij het zoeken en vinden van een baan die bij je past. Bijvoorbeeld door de jobcoach, die nog een tijdje blijft als je werk gevonden hebt.

Meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk

Duizenden extra banen voor mensen met een arbeidsbeperking. Dat is het doel van de Banenafspraak. Om dat voor elkaar te krijgen hebben de regering en de werkgevers afspraken gemaakt. Deze Banenafspraak had eind 2024 al 90.000 banen opgeleverd. Dit jaar zouden er nog eens 35.000 bij moeten komen. Als dat niet lukt, krijgen grotere werkgevers mogelijk de verplichting om meer mensen met een arbeidshandicap in dienst te nemen. Lukt het dan nóg niet, dan dreigt een boete.

Werkgevers hebben er dus voordeel bij om mensen met een arbeidsbeperking juist wel een baan aan te bieden. Vooral omdat het goede werkers zijn. Maar ook financieel.

Betaald werk

Hoe kom ik met een arbeidsbeperking aan betaald werk?

Heb je vanwege je arbeidsbeperkingen aanpassingen, voorzieningen of begeleiding nodig om betaald werk te vinden, dan zijn daar allerlei mogelijkheden voor. Ga hierover in gesprek met de gemeente of met het UWV.

Ben je op zoek naar werk, dan kun je net als ieder ander solliciteren bij bedrijven of organisaties die een vacature hebben. Die vind je vaak op vacaturesites. Je kunt je ook inschrijven bij een uitzendbureau.

Kun je niet zelfstandig het minimumloon verdienen, dan kun je een indicatie Banenafspraak aanvragen. Je wordt dan in het Doelgroepenregister opgenomen. Het idee is dat je dan meer kans maakt op een betaalde baan. Je hebt mogelijk recht op ondersteuning van een jobcoach. Je werkgever kan gebruik maken van allerlei regelingen, bijvoorbeeld voor aanpassingen op de werkplek of loonkostensubsidies.

Heb je meer ondersteuning op de werkplek nodig dan je normaal van een werkgever mag verwachten, dan kom je mogelijk in aanmerking voor beschut werk. Je kunt beschut aan de slag in een sociaal ontwikkelbedrijf, maar ook bij een gewone werkgever.

Kijk op de website van het UWV om te zien welke aanpassingen en voorzieningen vergoed kunnen worden om jouw kansen op betaald werk te vergroten.
Er zijn organisaties die zich specifiek richten op arbeidsbemiddeling voor mensen met een arbeidsbeperking. Een overzicht van deze organisaties vind je op de website van Ieder(in).
Lees meer over de Banenafspraak op Zetikdestap.nl.
Lees meer over beschut werk op Zetikdestap.nl.

Hoeveel kan ik verdienen met betaald werk?

Je inkomen als zelfstandig ondernemer hangt af van het succes dat je hebt met je activiteiten. Voor zelfstandig ondernemers geldt geen minimum inkomen. Bij werken in loondienst geldt dat je in ieder geval het minimum uurloon moet verdienen. Kun je dat minimumloon door je arbeidsbeperking niet waarmaken, dan kan je werkgever loondispensatie krijgen. Hij betaalt jou gewoon het minimumloon. Maar een deel daarvan krijgt hij terug van het UWV.

Bij werken in loondienst geldt vaak een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO). Je werkgever is gebonden aan de regels die daarin staan. Over de beloning, maar bijvoorbeeld ook over werktijden, vakantiegeld, de mogelijkheden voor opleiding en de opbouw van pensioen.

Werk je naast een uitkering, dan gelden er regels voor de verrekening van je loon. Welke regels dat zijn hangt af van het soort uitkering dat je krijgt en van de instantie die die uitkering verstrekt: de gemeente of het UWV. Het uitgangspunt is dat je er altijd op vooruit gaat als je betaald aan het werk gaat. Daarom gelden er voor minimumuitkeringen vaak vrijstellingen. Je mag dan een bepaald percentage van wat je verdient zelf houden, ook al verdien je dan meer dan de bijstandsnorm. Informeer naar deze vrijstellingen bij de gemeente of het UWV.

Kijk op de website van de Rijksoverheid voor het minimumloon per 1 januari 2026.
Meer informatie over loondispensatie vind je op de website van het UWV.
Kijk op de website van het UWV voor meer informatie over betaald werken naast een uitkering.
Heb je een arbeidsbeperking en start je als zelfstandig ondernemer, dan heb je mogelijk recht op extra startersaftrek.

Kan ik betaald werk combineren met dagbesteding?

Dagbesteding is een plek waar je overdag kunt zijn. Er worden allerlei activiteiten georganiseerd waar je aan mee kunt doen. Er is altijd professionele begeleiding aanwezig. Je kunt alleen gebruikmaken van dagbesteding als je daar een indicatie voor hebt. Afhankelijk van je situatie kan de gemeente die indicatie stellen of het Centrum Indicatiestelling Zorg. Dagbesteding is dus eigenlijk een zorgaanbod.

Dagbesteding is vooral bedoeld voor mensen die niet betaald kunnen werken, maar wel een zinvolle invulling van hun dag zoeken. Maar dagbesteding kan je wel op weg helpen naar betaald werk.

Om te beginnen kun je ‘arbeidsmatige dagbesteding’ volgen. Dat lijkt erg op betaald werk, maar dan in een lager tempo, met intensieve begeleiding, zonder dat je ervoor betaald wordt. Bijvoorbeeld werk in een keuken, een werkplaats of op een zorgboerderij. Je went dan aan het werkritme, je draagt verantwoordelijkheid voor het goed uitvoeren van je taken en je bouwt zelfvertrouwen op.

Wil je de stap maken van arbeidsmatige dagbesteding naar betaald werk, praat er dan over met je begeleider. Heb je het gevoel dat jouw wens niet erg serieus wordt genomen, roep dan de hulp in van een onafhankelijke cliëntondersteuner.

Lees meer over dagbesteding op Zetikdestap.nl. Je vindt daar ook meer informatie over het overstappen van dagbesteding naar betaald werk.
Lees meer over cliëntondersteuning via de gemeente, op de website Regelhulp van de Rijksoverheid.

Kan vrijwilligerswerk helpen bij het krijgen van een betaalde baan?

In principe doe je vrijwilligerswerk omdat je het leuk vindt en omdat je graag iets doet voor anderen. Maar vrijwilligerswerk kan ook een eerste stap zijn naar betaald werk. Door vrijwilligerswerk doe je vaardigheden op die belangrijk kunnen zijn voor betaald werk. Soms kun je een cursus volgen en daarmee een certificaat halen. Doe je vrijwilligerswerk bij een organisatie waar ook betaalde krachten werken, dan kun je soms doorstromen naar zo’n betaalde baan.

Val je onder de Banenafspraak, dan kan vrijwilligerswerk je kansen op betaald werk vergroten. Maak hier afspraken over met je trajectbegeleider.

Heb je een indicatie voor beschut werk (voor mensen met een arbeidsbeperking), dan zijn er twee mogelijkheden:

Je staat op de wachtlijst. Je kunt dan al wel als vrijwilliger aan de slag. Overleg met je contactpersoon bij de gemeente over de mogelijkheden.
Je werkt al beschut. Het staat je vrij om je daarnaast in te zetten als vrijwilliger. Als het je betaalde werk maar niet in de weg staat.

Lees meer over de Banenafspraak op Zetikdestap.nl.
Lees meer over beschut werk op Zetikdestap.nl.

Moet ik betaald werken met een arbeidsbeperking?

Heeft het UWV vastgesteld: als je duurzaam geen arbeidsvermogen hebt, dan hoef je niet te werken voor je geld. Je krijgt dan een uitkering wegens arbeidsongeschiktheid.

Ben je gedeeltelijk arbeidsongeschikt, dan krijg je meestal ook maar een gedeeltelijke uitkering. Je kunt er dan voor kiezen om het daar bij te laten. Niemand verplicht jou om je gedeeltelijke uitkering aan te vullen via betaald werk. Maar meestal is dat wel verstandig. Je wordt dan niet afhankelijk van het inkomen van bijvoorbeeld je partner. Het draagt ook bij aan je gevoel van eigenwaarde, aan je sociale contacten en aan de waardering die je krijgt van anderen.

Krijg je een uitkering om een andere reden, bijvoorbeeld door werkloosheid, dan ben je vaak wel verplicht om betaald werk te zoeken en aan te nemen. Dat geldt ook als je naast een gedeeltelijke uitkering wegens arbeidsongeschiktheid een aanvullende bijstandsuitkering krijgt van de gemeente. Je kunt dan door aan het werk te gaan immers ook zelf in je levensonderhoud voorzien.

Wat is betaald werk?

Betaald werk is alles wat je doet waar je geld voor krijgt als beloning. Er zijn twee vormen van betaald werk.

De meeste mensen werken in loondienst bij een werkgever.
Je maakt met die werkgever afspraken over je taken, je werktijden en het loon dat je ervoor krijgt. Dat doe je in een arbeidsovereenkomst. Als het gaat over de uitvoering van je werk, heeft je werkgever gezag over jou. Hij kan je opdrachten geven en je moet het werk uitvoeren zoals je werkgever dat graag wil.
Je kunt ook betaald werken als zelfstandig ondernemer.
Je verkoopt dan je inzet per uur aan een opdrachtgever. Of je neemt klussen aan voor een vast bedrag. Je kunt ook spullen inkopen en duurder weer verkopen om op die manier in je inkomen te voorzien. Of je richt een bedrijf op, waar je vervolgens leiding aan geeft.

Betaald werken is niet verplicht. Als je op een andere manier in je onderhoud kunt voorzien, dan is dat prima. Bijvoorbeeld als je genoeg spaargeld hebt om van te leven. Of als je een uitkering krijgt omdat je duurzaam geen arbeidsvermogen hebt.

De overheid heeft de wettelijke plicht om ervoor te zorgen dat mensen met een arbeidsbeperking meer kans maken op betaald werk. Bijvoorbeeld door aanpassingen of voorzieningen op de werkplek te vergoeden. Of door je te helpen via begeleidingstrajecten. Maar je kunt niet naar de rechter stappen om een baan op te eisen.

Vrijwilligerswerk

Hoe kom ik aan vrijwilligerswerk?

Veel maatschappelijke organisaties bieden vrijwilligerswerk aan. Je kunt dus om te beginnen om je heen kijken en vragen. Bijvoorbeeld bij clubs of verenigingen waar je zelf lid van bent of waar je diensten van gebruikt. Vaak staan er vacatures voor vrijwilligers in lokale nieuwsbladen, op sociale media of op flyers in wachtkamers, de bibliotheek of op het prikbord in de supermarkt.

Je kunt ook zoeken via internet. Er zijn allerlei websites die vrijwilligersvacatures verzamelen. Je kunt daar zoeken op het soort werk dat je aanspreekt of het soort organisatie waar je voor wilt werken.

Een overzicht van sites met vrijwilligersvacatures vind je bij de Vereniging Vrijwilligerswerk Nederland.

Kan ik geld verdienen met vrijwilligerswerk?

Vrijwilligerswerk is onbetaald. Je krijgt er geen loon voor.

Je kunt soms wel een onkostenvergoeding krijgen. Lang niet alle organisaties hebben hier het geld voor, maar soms lukt dat wel. Er zijn dan twee mogelijkheden.

Je maakt aantoonbaar kosten voor je vrijwilligerswerk. Bijvoorbeeld reiskosten, gereedschappen of materialen. Je spreekt met de organisatie af dat je die kosten bij hen kunt declareren. Je krijgt dan precies het bedrag terug dat je zelf hebt uitgegeven. Blijven er spullen over, dan zijn die van de organisatie, niet van jou. Voor de reiskostenvergoeding geldt een volledige vergoeding van kosten voor het openbaar vervoer. Reis je per auto, dan geldt een maximum bedrag van € 0,23 per kilometer.
Je krijgt een vaste vrijwilligersvergoeding. Je hoeft dan geen bonnetjes in te leveren bij de organisatie. Zo’n vaste vrijwilligersvergoeding mag niet meer bedragen dan € 5,60 per uur, tot een maximum van € 210 per maand en € 2.100 per jaar. Dit zijn de bedragen als je 21 jaar of ouder bent, voor 2025 en 2026. Voor jongeren gelden lagere bedragen. Je hoeft over deze vrijwilligersvergoeding geen belasting te betalen. Deze vergoeding geldt niet als inkomen en wordt daardoor niet gekort op je uitkering.

Krijg je meer dan de hierboven genoemde bedragen, dan geldt dat als inkomen. Je moet er dan belasting over betalen. Bovendien loop je dan het risico dat de vergoeding wordt gekort op je uitkering.

Kijk voor meer informatie over belastingvrije vrijwilligersvergoedingen op de website van de Belastingdienst.
Lees meer meer over vrijwilligerswerk naast een uitkering op de website van de Rijksoverheid.
Lees meer over vrijwilligerswerk naast een uitkering wegens arbeidsongeschiktheid, op de website van UWV.

Kan ik vrijwilligerswerk doen met een uitkering?

Iedereen kan vrijwilligerswerk doen. De meeste mensen doen het naast een betaalde baan of als ze met pensioen zijn. Maar het kan ook prima als je leeft van een uitkering. Je raakt je uitkering dan niet kwijt.

Er zijn wel drie dingen waar je op moet letten.

Je moet altijd aan de uitkeringsinstantie melden dat je vrijwilligerswerk gaat doen.
Krijg je een vrijwilligersvergoeding, dan mag die niet hoger zijn dan € 210 per maand, tot een maximum van € 2.100 per jaar (bedragen voor 2025 en 2026). Is de vergoeding hoger, dan ziet de uitkeringsinstantie dat als inkomen en word je op je uitkering gekort.
Geldt bij jouw uitkering dat je beschikbaar moet zijn voor betaald werk, dan blijft dat zo. Je kunt dus een passend aanbod van werk niet weigeren omdat je vrijwilligerswerk doet. Je kunt dat vrijwilligerswerk wel naast je werk blijven doen.

Heb je aanpassingen nodig op de werkplek, dan kan de organisatie waar je als vrijwilliger voor werkt, hier in principe geen vergoeding voor krijgen. Maar soms zijn er wel mogelijkheden. Bespreek die met de organisatie waar je voor gaat werken of met de instantie waar je een uitkering van krijgt.

Lees meer over vrijwilligerswerk naast een uitkering, op de website van de Rijksoverheid.
Lees meer over vrijwilligerswerk naast een uitkering wegens arbeidsongeschiktheid, op de website van UWV.

Kan vrijwilligerswerk helpen bij het krijgen van een betaalde baan?

Val je onder de Banenafspraak, dan kan vrijwilligerswerk je kansen op betaald werk vergroten. Maak hier afspraken over met je trajectbegeleider.

Heb je een indicatie voor beschut werk (voor mensen met een arbeidsbeperking), dan zijn er twee mogelijkheden:

Je staat op de wachtlijst. Je kunt dan al wel als vrijwilliger aan de slag. Overleg met je contactpersoon bij de gemeente over de mogelijkheden.
Je werkt al beschut. Het staat je vrij om je daarnaast in te zetten als vrijwilliger. Als het je betaalde werk maar niet in de weg staat.

Lees meer over de Banenafspraak op Zetikdestap.nl.
Lees meer over beschut werk op Zetikdestap.nl.

Wat is het verschil tussen vrijwilligerswerk en dagbesteding?

Lees meer over dagbesteding op Zetikdestap.nl.

Wat is vrijwilligerswerk?

Als vrijwilliger zet je je onbetaald in voor een goed doel. Dat kan een maatschappelijk doel zijn, bijvoorbeeld bij een stichting of vereniging. Denk aan meewerken bij een sportclub of buurtvereniging, meehelpen op school, je inzetten voor natuurbescherming of bijdragen aan de activiteiten van een belangenorganisatie. Het kan ook gaan om hulp aan iemand die dat hard nodig heeft en zelf geen mensen om zich heen heeft om die hulp te bieden. Denk aan klussendiensten, mensen thuis bezoeken, meegaan met uitstapjes of aanvullende zorg leveren in een verpleeghuis.

Het gaat erom dat je jouw tijd, energie en talent belangeloos inzet voor de samenleving en de mensen om je heen. Niet één keer of soms, maar elke week of elke maand, omdat je dat zo hebt afgesproken.

Lees meer over vrijwilligerswerk op de website van de Vereniging Vrijwilligerswerk Nederland.